Մարմաշենի վանք

Մարմաշենի վանական համալիրը հանդիսանում է հայկական միջնադարյան մշակույթի և Անիի ճարտարապետական դպրոցի կատարելության հասնող կոթողային հուշարձանախմբերից մեկը։ Այս բարձրարժեք համալիրը տեղակայված է Շիրակի սարահարթում՝ Գյումրի քաղաքից ինը կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք, Ախուրյան գետի ձախակողմյան երկհարկագոգ հովտում։ Այն կառուցվել է Բագրատունյաց թագավորության վերելքի շրջանում, և գլխավոր տաճարի հարավային ճակատի վիմական արձանագրությունը վկայում է, որ շինարարությունը տեղի է ունեցել 988–1029 թվականներին՝ նշանավոր ռազմաքաղաքական գործիչ, սպարապետ Վահրամ Պահլավունու հովանավորությամբ ու անմիջական ջանքերով։ Վանական համալիրը բաղկացած է երկու՝ Մեծ և Փոքր կառուցապատման հանգույցներից՝ իր մեջ ներառելով չորս կանգուն և մեկ հնագիտորեն բացված կլոր քառապսիդ ավերակ եկեղեցիներ, ինչպես նաև կենտրոնագմբեթ կառույցներին կից ոչ պահպանված գավթի, զանգակատան և Պահլավունյաց տոհմական գերեզմանատան մնացորդներ։ Կառուցված լինելով տեղական մաքրատաշ կարմիր տուֆով՝ համալիրն արտահայտում է Անիի ոճական ուղղության զարգացած փուլը։ Գլխավոր՝ Կաթողիկե եկեղեցին բնութագրվում է արտաքին պատերի նուրբ որմնախորշերով, բազմասյուն փնջերով և հայկական ճարտարապետության մեջ եզակի բազմանիստ հովանոցաձև գմբեթով, իսկ կառույցների ծավալատարածական հորինվածքն ու բարձրարվեստ կատարումը մասնագիտական շրջանակներում վերագրվում են Անիի Մայր տաճարի հռչակավոր ճարտարապետ Տրդատի դպրոցին կամ անձամբ նրա հեղինակությանը։

Ախուրյան գետի ձախ ափին՝ Վահրամաբերդ գյուղի մոտ, Գյումրուց մոտ 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Շիրակի մարզ, կոորդինատներ՝ 40.842689, 43.755781

Monasteries & Churches