Բղենո Նորավանք վանք

Բղենո-Նորավանք վանական համալիրը հանդիսանում է հայկական միջնադարյան մշակույթի և եկեղեցական ճարտարապետության ամենաինքնատիպ ու եզակի կոթողներից մեկը: Այս բացառիկ հուշարձանը տեղակայված է Սյունիքի մարզում՝ Բարձրավան գյուղից մոտ երեք-չորս կիլոմետր արևելք, Որոտան գետի բարձրադիր աջ ափին՝ անտառապատ կիրճերով շրջապատված եռանկյունաձև դարավանդի վրա։ Վանքի հիմնադրումը թվագրվում է 936 թվականին, երբ Սիսական տոհմից Ստեփանոս քահանայի նախաձեռնությամբ կառուցվել է շենքերի առաջին խումբը։ Հետագայում՝ 1062 թվականին, Սյունյաց Գրիգոր Ա Աշոտյան թագավորի հրամանով և Գևորգ ու Հովհաննես քահանաների ջանքերով համալիրը հիմնովին վերակառուցվել է։ Դարերի ընթացքում խիտ անտառների խորքում թաքնված և մոռացության մատնված այս գոհարը պատահականորեն հայտնաբերվել է 1920-ական թվականներին հայ մեծանուն արձակագիր և գյուղատնտես Ակսել Բակունցի կողմից։ Համալիրի կառուցվածքն աչքի է ընկնում հայկական ճարտարապետության մեջ հազվադեպ հանդիպող հորինվածքով։ Այն բաղկացած է միմյանց կից երեք զուգահեռ ուղղանկյուն սրահներից, որոնցից կենտրոնականն ավելի ընդարձակ է և ծառայում է որպես եկեղեցի, իսկ կողայինները հանդիսանում են ավանդատներ։ Չորրորդ ուղղանկյուն հատվածը՝ կամարակապ բաց սրահ-գավիթը, կցված է արևմտյան կողմից։ Բղենո-Նորավանքի ճարտարապետական ոճը բնութագրվում է տեղական կապտավուն մաքրատաշ բազալտի կիրառմամբ, երկլանջ կղմինդրե տանիքով և բաց տաղավարի յուրօրինակ կառուցվածքով։ Վանքի գլխավոր մուտքն ու արտաքին որմերն ունեն բարձրարվեստ գեղարվեստական արժեք. պատերին փորագրված են Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու ավետարանական սյուժեները պատկերող մոնումենտալ բարձրաքան

Բարձրավան գյուղի մոտ, Սյունիքի մարզ

Monasteries & Churches