Հանրապետության օրը

Հանրապետության օրը նշում է 1918 թվականի մայիսի 28-ը, երբ Հայոց ազգային խորհուրդը հայտարարեց Հայաստանի ինքնիշխանությունը և հռչակվեց անկախ առաջին հանրապետությունը։ Այդ ժամանակաշրջանը ծանր էր՝ հանրապետությունը զգաց զանգվածային սով և փախստականների հոսք։ 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Կարմիր բանակը օկուպացրեց Հայաստանը և այն դարձավ Խորհրդային Հանրապետություն։ Հայաստանի անկախությունը վերականգնվեց 1991 թվականին։ Հանրապետության օրվա առաջին տոնակատարությունները խորհրդային Հայաստանից հետո սկսվեցին արցախյան շարժման սկզբում։ 1988 թվականին, առաջին հանրապետության 70-ամյակի առթիվ, առաջին անգամ բարձրացվեց Հայաստանի դրոշը Մատենադարանի դիմաց։ Այդ ժամանակ տեղի ունեցավ զինվորական զորահանդես և տոնի ուղերձ հնչեց պաշտպանության նախարարի կողմից։ Այսօր Հանրապետության օրը համարվում է ազգային տոն և նշվում է հրավառություններով, համերգներով, շքերթներով և այլ մշակութային միջոցառումներով։ Տոնակատարությունները համընկնում են նաև Սարդարապատի ճակատամարտի տարեդարձի հետ, երբ օսմանյան զորքերը դուրս մղվեցին Հայաստանից։ Ամեն տարի Հայաստանի և Արցախի ղեկավարները այցելում են Սարդարապատի հուշահամալիր։ 2018 թվականին նշվեց Հայաստանի առաջին հանրապետության հիմնադրման 100-ամյակը։ Այդ առթիվ կազմակերպվեցին մեծածավալ միջոցառումներ, որոնց մասնակցում էին երկրի և Արցախի նախագահները, վարչապետը և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը։ Սարդարապատի հուշահամալիրում անցկացվեց հանդիսավոր զորահանդես, որտեղ ներկայացվեցին տարբեր ժամանակաշրջանների զինվորական համազգեստներ և տեխնիկա։ Հանրապետության օրվա տոնակատարությունները շարունակվում են նաև այսօր՝ ընդգրկե