Հայ ժողովրդական երգեր

Հայ ժողովրդական երգարվեստը Հայկական լեռնաշխարհի հոգևոր մշակույթի հնագույն և ամենահարուստ շերտերից է, որն անմիջականորեն արտացոլում է հայ էթնոսի պատմական ուղին, կենցաղը, հոգեկերտվածքն ու աշխարհընկալումը: Լինելով բանավոր ավանդության արգասիք՝ ժողովրդական երգերը դարերի ընթացքում փոխանցվել են սերնդեսերունդ, հղկվել ու պահպանել հայերենի հնչյունական ու շեշտադրական յուրահատկությունները: Հայ ժողովրդական երգերի հնության մասին են վկայում հին պատմիչների, մասնավորապես՝ Մովսես Խորենացու աշխատությունները, որտեղ պահպանվել են նախաքրիստոնեական շրջանի առասպելական և վիպական երգերի պատառիկներ (օրինակ՝ «Վահագնի ծնունդը», «Արտաշես և Սաթենիկ»): Ժանրային առումով հայ ժողովրդական երգարվեստը բացառիկ բազմազան է և ընդգրկում է մարդկային կյանքի բոլոր ոլորտները. • Աշխատանքային երգեր․ Սրանց մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հորովելները, որոնք երգվել են վար ու ցանքի, կալսելու և հողագործական այլ աշխատանքների ժամանակ։ Հորովելների ռիթմն ու մեղեդային կառուցվածքն ուղղակիորեն հարմարեցված են եղել աշխատանքային պրոցեսի դինամիկային և լծկան կենդանիների շարժմանը։ Այս խմբին են պատկանում նաև սայլերգերն ու խնոցի հարելու երգերը։ • Ծիսական և կենցաղային երգեր․ Կատարվել են հարսանիքների, կնունքների և ժողովրդական տոների (Բարեկենդան, Համբարձում, Վարդավառ) ժամանակ։ Դրանք ունեցել են ընտանիքի բարօրությունն ու պտղաբերությունն ապահովելու ծիսական գործառույթ։ Այս շարքին են դասվում նաև օրորոցայինները (նանիկներ), որոնք աչքի են ընկնում մեղեդային նուրբ լիրիկայով։ • Պանդխտության երգեր (Անտունիներ)․ Հայ իրականությանը բնորոշ ինքնատիպ ժանր է, որն